In Nederland worstelt de overheid nog met beloftes over gratis studieboeken. Wereldwijd is er ondertussen een gesprek gaande over de mogelijkheden om studiemateriaal online, gratis en/of open source (open access) aan te bieden.

Dit artikel in de LA Times gaat over een hoogleraar economie R. Preston McAfee die zijn studieboek ‘Introduction to Economic Analysis’ online en gratis aanbiedt (ISBN 160049000X). Het is toch extra interessant als een econoom – iemand die verstand heeft van schaarste en prijsvorming – zich in een belangrijke discussie als deze mengt. McAfee:

What makes us rich as a society is what we know and what we can do,” he said. “Anything that stands in the way of the dissemination of knowledge is a real problem.

Right wing economist gaat voor gratis
Ook interessant is dat deze econoom zich een ‘right-wing economist’ noemt. Projecten op het gebied van open source en open access in studieboeken en wetenschappelijke uitgeverij worden nog al eens afgedaan als socialistisch of communistisch van aard. Dit is overigens vaak ten onrechte want het is helemaal niet gezegd dat een uitgever geen geld zou kunnen verdienen aan een nieuw business model waarin studiemateriaal of wetenschappelijke publicaties gratis toegankelijk zijn.

Het boek van McAfee is ook in gedrukte vorm te bestellen en kost dan $ 11,10 exclusief verzendkosten. Dat is een groot verschil met de studieboeken uitgegeven door commerciële uitgevers, die volgens het artikel vaak tussen de $ 125 en $ 200 kosten.

Nieuw type uitgevers van studieboeken
Inmiddels heeft de prof economie ook een afspraak gemaakt met een nieuwe commerciële speler in het uitgeven van gratis studieboeken Flat World Knowledge. Maar de huidige internetversie en gedrukte versie voor ongeveer een tientje blijven:

I have granted Flat World Knowledge the right to produce associated materials included printed copies. They have an extremely low-priced model, and employ the creative commons license. The existing digital version will remain available as a free download under CC and the printed lulu version will continue to be available, which further constrain their ability to engage in monopoly pricing.

Flat World Knowledge begint met het ter beschikking stellen van gratis studiemateriaal in januari 2009. De filosofie van Flat World Knowledge wordt hier kort uitgelegd. Studiemateriaal is gratis en mag min of meer naar believen worden gebruikt, het bedrijf zal vermoedelijk willen verdienen aan als een ’social network’ dat zich vormt rond de studiematerialen.

Projecten gratis studiemateriaal van Universiteiten en Wikimedia
In het artikel in de LA Times worden een aantal projecten aangehaald van universiteiten, om meer studiemateriaal online, digitaal en ‘open’ aan te bieden. De URL’s staan er niet bij dus ik noem nog even:

• Merlot van California State University
• Connexions van Rice University in Houston
• OpenCourseWare van het Massachusetts Institute of Technology
• Wikibooks (Nederlands)