Uitgever Pearson en web 2.0 bedrijf Shared Insights kondigden een opmerkelijk project aan. Samen met een aantal universiteiten gaan ze een boek publiceren dat is gebaseerd op een zogenaamde Wiki. Een Wiki is een website waar (een in principe onbeperkt aantal) geregistreerde gebruikers pagina’s in kunnen aanmaken en wijzigen. Het bekendste voorbeeld van gebruik van een Wiki is de Wikipedia.

Bij dit boek, dat zal worden gebaseerd op de al bestaande Wiki ‘We Are Smarter than Me’, werken betaalde auteurs en vrijwillige derden samen om tot de basis te komen voor het door Pearson uit te geven boek.

Het materiaal dat het komende jaar op de Wiki moet ontstaan zal door eigen redacteuren (‘ghostwriters’)worden bewerkt tot een boek van ongeveer 120 pagina’s. Het gaat eigenlijk om een metaboek want dit boek zal gaan over hoe dit soort projecten de zakenwereld zullen gaan veranderen. In de woorden van Shared Insights:

how the emergence of community and social networks will change the future rules of business.

Uitgevers van studieboeken en wetenschappelijke publicaties hebben al jaren met flinke uitdagingen te maken door de opkomst van het internet. Een van de ontwikkelingen waar ze op hebben moeten reageren is de opkomst van het zogenaamde ‘Open Access Publishing’. Dat is een vorm van uitgeven waarbij niet de lezer (van een boek of tijdschrift) betaalt maar de persoon die wil publiceren. Een wetenschapper betaalt een publicatie dan in de regel uit de fondsen die hem ter beschikking worden gesteld om wetenschappelijk onderzoek te doen. Wetenschappelijk onderzoek is immers waardeloos als anderen er geen kennis van nemen.

Naast Open Access Publishing, waarbij wetenschappers en studenten gratis toegang krijgen tot onderzoeks- en studiemateriaal, zijn er ook andere projecten die tot dezelfde uitkomst (gratis studiemateriaal) leiden maar die worden betaald uit andere inkomstenbronnen. Een voorbeeld is het ook dit jaar aangekondigde project van de Scandinavische uitgever Ventus. Deze uitgever spreekt van FreE-Learning (op de site ook wel free-learning). In Nederland worden de gratis studieboeken met advertenties van Ventus gepubliceerd op Studentensupport.nl.

Dit is niet het eerste project waarbij een Wiki wordt ingezet om (gratis) studieboeken tot stand te laten komen. Wikimedia Foundation, de organisatie achter de Wikipedia, is ook al enige tijd bezig met Wikibooks. Door de betrokkenheid van de traditionele uitgeefgigant Pearson is het nieuws echter meer in beeld van de traditionele media. Wall Street Journal publiceerde er bijvoorbeeld deze week over (link naar WSJ artikel voor betalende abonnees).

Voor Pearson is dit project ongetwijfeld een verdedigende zet. Zelf zegt Pearson vroeger te willen zijn met een reactie op nieuwe ontwikkelingen op internet dan de muziekindustrie. Een quote uit de Wall Street Journal:

“Wikis are one of those things that you have to embrace early, so you can figure out what the brave new world looks like,” Mr. Moore says. Part of his goal is to avoid being ambushed by the Internet like “the music industry, which really got whacked.”

Mr Moore is in dit geval Tim Moore, uitgever van Wharton School Publishing en FT Press, beide onderdeel van het Engelse Pearson.

De auteursrechten worden bij dit project geregeld via een zogenaamd ‘Creative Commons License’. Creative Commons (link naar Nederlandse Creative Commons website) is voortgekomen uit het gedachtengoed van de Amerikaanse jurist en hoogleraar Lawrence Lessig van Stanford Law School.