Ik geniet nog van de laatste bladzijden van ‘The Blank Slate’ van Steven Pinker
Het boek gaat over de menselijke natuur. Wat ligt besloten in onze soort, onze genen enerzijds en wat wordt bepaald tijdens ons leven door onze eigen ontwikkeling, voortkomend uit keuzes die wij maken vanuit onze ‘vrije wil’, onze opvoeding, de cultuur en maatschappij waarin wij leven anderzijds?
De gedachte dat een aanzienlijk deel van ons doen en zijn wordt bepaald door ontwikkelingen van de menselijke soort, onze voorouders, kortom door dingen waar we nu geen invloed meer op hebben heeft altijd op veel verzet mogen rekenen. De gedachte van maakbaarheid spreekt meer aan.
Gisteravond las ik het hoofdstuk over geweld. Daar is de vraag natuurlijk wat maakt dat er oorlog, geweld, agressie is en of er meer of minder van voorkomt in een bepaalde tijd. Wegen culturele factoren, opvloeden, invloeden uit het heden zwaarder? Of maakt dat allemaal weinig uit en zit het in de natuur van mensen (of bepaalde mensen) om geweld te veroorzaken.
Dan schrijft hij over gewelddadige media (hoofdstuk 16, p 311 van de Pinguin paperback editie):
“Among conservative politicians and liberal health professionals alike it is an article of faith that violence in the media is a major cause of American violent crime. The American Medical Association, the American Psychological Association, and the American Academy of Pediatrics testified before Congress dat hover 3,500 studies had investigated the connection an only 18 failed to find one. Any social scientist can smell fishy numbers here, and the psychologist Jonathan Freedman decided to look for himself. In fact, only two hundred studies have looked for a connection between media and violence and violent behaviour, and more than half failed to find one. The others found correlations that are small and readily explainable in other ways – for example that violent children seek out violent entertainment, and that children are temporarily aroused (but not permanently affected) by action-packed footage. Freedman and several other psychologists who have reviewed the literature have concluded that exposure to media violence has little or no effet on violent behaviour in the world. Reality checks from recent history suggest the same thing. People were more violent in the centuries before television and movies were invented. Canadians watch the same television shows as Americans but have a fourth their homicide rate. When the British colony of St. Helena installed television for the first time in 1995, its people did not become more violent. Violent computer games took off in the 1990s, a time when crime rates plummeted”
Ik ben beslist geen liefhebber van gewelddadige media en ongetwijfeld geldt dat ook niet voor Steven Pinker. Het is wel goed om een gevoelig onderwerp als dit eens nuchter en wetenschappelijk benaderd te zien. Met een kort citaat als dit doe ik trouwens ongetwijfeld Pinker en de hele discussie te kort, ik kan iedereen het hele boek aanraden. Zie ook dit interview bij Edge en het artikel over Pinker in Wikipedia.
Zelf ga ik nog eens op zoek naar meer (en graag ook Europees) onderzoek naar de invloed van bepaalde media op agressie en geweld, specifiek bij jongeren. Het eerder genoemde artikel in Elsevier (ook op internet te lezen) droeg ook het nodige materiaal aan. Het artikel door José van der Sman maakte op mij in eerste instantie niet de indruk van eenzijdige propaganda maar neutraal is het artikel zeker niet.
“Mensen die beweren dat er geen verband is tussen de toename van het virtuele geweld in de media en van het echte geweld in de samenleving hebben ongelijk. Dat verband is er namelijk wel, zeggen steeds meer deskundigen, onder wie de Amerikaanse luitenant-kolonel Dave Grossman, legerpsycholoog en auteur van twee kritische boeken over de effecten van mediageweld. Grossman stelt bikkelhard dat de confrontatie vanaf jonge leeftijd met zo veel geweld op televisie, in speelfilms en in games van sommige kinderen killers maakt, gewetenloze moordenaars. “
en
“Maar zelfs als deze factoren worden ingecalculeerd, blijft in de onderzoeksdata overeind staan dat mediageweld een belangrijke bijdrage levert aan de mate van agressiviteit die een individu aan de dag legt.”
en
“Als politici of criminologen beweren dat niet de criminaliteit in de samenleving is toegenomen maar vooral de angst voor criminaliteit, dan zitten ze natuurlijk te jokken.”
Ik zal de bronnen van het Elsevier artikel ook nog eens nader bekijken. Opvallend is bijvoorbeeld dat bij de bronnen dezelfde Freedman wordt genoemd die Pinker aanhaalt. In het artikel van van der Sman lees ik echter niets over de verhouding tussen onderzoeken die een verband tussen mediageweld en ‘echt’ geweld aantonen en onderzoeken die dit verband niet konden aantonen. Integendeel, voornoemde citaten geven geen ruimte voor twijfel. Het verband is er gewoon. Freedman heeft hooguit onderzoeken gevonden van mensen die ‘natuurlijk gewoon jokken’.
Ik heb zelf een vrij conservatief beleid gekozen hier in huis. Ik heb bijvoorbeeld bij mijn zoontje van bijna zes tot nu toe het kijken van Pokémon (en zo) ontmoedigd en er laatst voor het eerst samen naar gekeken. Dat zal niet veranderen door het lezen van Pinker maar het is wel duidelijk dat goede, objectieve informatie niet gemakkelijk te krijgen en wat meer graafwerk geen kwaad kan om de uitspraken in ‘de media’ en politiek op waarde te kunnen schatten.
