Het is voor veel mensen moeilijk voorstelbaar dat je een strip kunt maken over Auschwitz die zich kan meten met meest indrukwekkende literatuur over dat kamp. Ik kende al een paar ’serieuze’ strips voordat ik hoorde van Maus van Art Spiegelman. In deze strip worden Nazi’s voorgesteld als katten en Joden als muizen. Voordat ik het las kon ik me niet voorstellen dat ik het zelf nog eens serieus op een lijn zou stellen met werk van bijvoorbeeld Primo Levi. Vorig jaar besloot ik het boek van Levi dat bij eerste lezing grote indruk op me maakte te opnieuw te lezen om Maus ergens mee te kunnen vergelijken.

Spiegelman won met Maus niet voor niets een Pullitzer prijs in 1992. Het boek maakte diepe indruk op me. Misschien maakt het feit dat je kijkt naar katten en muizen kijkt het makkelijker om je het onvoorstelbare enigszins voor te stellen. Ook het feit dat Maus twee verhalen vertelt maakte het voor mij nog aangrijpender. Ik heb zoals vele herdenkers vandaag de oorlog gelukkig niet meegemaakt. Het autobiografische verhaal van Art gaat niet alleen over de kampervaring over zijn vader Vladek maar het gaat ook over hem als zoon van zo’n vader. Een ander perspectief dat veel menselijks toevoegt aan de onmenselijke verhalen van Auschwitz.

Vergelijken tussen Levi en Spiegelman is feitelijk niet nodig. Ik heb na het herlezen van ‘Is dit een mens’ ook nog vier andere boeken van Levi opnieuw gelezen in het afgelopen jaar. Spiegelman tekende een verhaal op op een manier die helemaal nieuw voor me was. Het heeft mijn belangstelling voor de mogelijkheden van ‘de graphic novel’ en ‘comics journalism’ versterkt. Een aanrader voor iedereen die eens op een andere manier wil herdenken.